Tezhip 2. Seviye
Tezhip 2. Seviye
Tezhip 2. Seviye
Tezhip 2. Seviye
256 saat

Tezhip 2. Seviye

Tezhipte Renk Kullanımı

Türk süsleme sanatlarında milli bir seciye alan ,tez­hiplerin yapılmasında toprak boyalar kullanılmıştır. Onun için renkler solmamıştır. Kullanılan renklerde toprak kır­mızısı, lâl, mavi, yeşil hakimdir. Tezhipte toprak boya kullanılmadan önce su ile eriti­lir. Boyaların sabit olması için 18. asra kadar içine yumurta sarısı ilave edilmiştir. Yumurta sarısı karıştırılmış boyalar sabit ve parlak olduğu gibi, resimlerde kabarıklık meydana getirir ki, bu makbul sayılır. Ancak yumurta sarısı ile hazırlanan boyalarda, her kullanılışta taze yumurta sarısı karıştırılmış boya kuruduktan sonra tekrar karıştırıla­mayacağı için ikinci defa kullanılmaz. Bu yüzden sonraları yumurta sarısı kullanılmadan vazgeçilmiş onun yerine tutkal kullanılmıştır. Bu usulde önce tutkal suda eritilir ve içine iki damla üzüm suyu karıştırılır. Bu şekilde yapılan boyalar kuruduktan sonra istenildiği zaman tekrar su ile eritilebi­lir ve kullanılabilir. Tutkal suyuna saf pekmez veya üzüm suyu karıştırıldığında boyalarda bir parlaklık meydana gelir. Tutkal yerine zamkı Arabi de kullanılabilir. Ancak bu tarzda boyalar parlak olmadığı gibi zamanla da kararırlar.

Tezhip sanatında renklerin seçimi devirlere göre fark­lılıklar göstermektedir. Selçuklu sanatçıları kullandıkları motifler ve renklerde bir ibadet vecdi duymuşlar, Kur'an’ı tezhip ederken aynı duyguları yaşatmışlardır. Desenlerle verilmeye çalışılan sonsuzluk etkisi, renklerde destekleyici bir anlamda tamamlanmaktadır. Altın baş eleman olarak güneşi sembolize ederken, ışığın rengi olan sarı da gerçekte bilgi sembolü olarak kullanılmıştır. Altından sonra tezhipte en geniş yeri alan mavi ise sonsuzluğun rengi olarak gökyüzünü simgeler. Doğuda altınla mavi aynı ölçüde kullanılmakta batıya doğru gidildikçe mavi ikinci derecede bir önem kazanmaktadır .Bütün bunlardan edindiğimiz sonuç, tezhipte kullanılan motifler ve renkler rast gele seçilmemiş hepsinin birer sembolik anlamı olduğu gibi bilinçli olarak seçilerek kullanıl­mıştır. Türk sanatkarı tabiattan gözlemlediğini, hissettiğini, duyguları, inançları değer yargıları ve yaşadığı çevrenin kendinde bıraktığı izleri toplayarak, hissederek sanat eserinde mesajlar vermek istemişti. Ve bunda da her dönemde kendine has karakterini bir ekol olarak meydana getirmiştir.

Altın ve mavi rengin ihtişamı 16. yy'da imparatorluğun en yüksek zirvede olduğu dönemde görüyoruz. Tezhip sanatı 18. yy. ortalarından itibaren Avrupa tesiri altına girmeye baş­ladığında, Barok ve Rokoko sanatında hakim en önemli faktörlerden olan ve Osmanlı tezhip sanatında o devre kadar hiç görülmeyen ışık gölge kontrası karşımıza çıkmakta, renklerin koyulu açıklı kullanımı bezemeye perspektif vere­rek derinlik kazandırmaktadır. Tezhip sanatında kullanılan renklere, devirlere göre baktığımızda şu tabloyu görürüz. Selçuklularda ağırlıklı renk altın ve mavi, kızıl kahve renkleridir. Fatih devri tezhibinde ise, karakteristik Fatih devri mavisi, beyaz, yeşil, siyah ve sülüyen (turuncu). II. Bayazıd tezhibinde altın üzerine altın ile yapılan süslemeler ve mavi ile altın dengesi hakimdir. 16. yy. klasik devirde başlıca renk lacivert ve altındır, motiflerde ise hemen hemen bütün renkler denenmiştir. 17. yüzyılda altının zeminde bol kullanıldığını görüyoruz. 16. yüzyılın parlak canlı ve kendine has renkleri kaybolmuş, altın ön plana çıkmıştır.



*** Bu programda eğitim verilen merkezlerimizi ve ders saatlerini görmek için TIKLAYINIZ

Yükleniyor. Lütfen bekleyiniz.
Facebook'ta Paylaş
Twitter'da Paylaş